fa بررسی تأثیر آموزش مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر کاهش اضطراب، اجتناب شناختی و بهبود کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به درد مزمن عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"></div>هدف این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر اضطراب، اجتناب شناختی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به درد مزمن بود. این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به درد مزمن شهر تهران در نیمه دوم سال 1402 بود. از میان آن‌ها، 30 بیمار به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش در 10 جلسه آموزش مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری (حاجیلو و همکاران، 1397) شرکت کردند. برای ارزیابی تأثیر مداخله، مقیاس اضطراب بک (1990)، مقیاس اجتناب شناختی سکستون و داگاس (2004)، و پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (2003) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که این مداخله به‌طور معناداری موجب کاهش اضطراب و اجتناب شناختی و افزایش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بیماران شد (P<0.05). نتایج نشان می‌دهد آموزش مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر برای بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن مورد استفاده قرار گیرد. <div style="text-align: justify;">The aim of this study was to examine the effectiveness of cognitive-behavioral stress management training on anxiety, cognitive avoidance, and health-related quality of life in patients with chronic pain. This semi-experimental study used a pre-test-post-test design with follow-up and a control group. The statistical population consisted of patients with chronic pain in Tehran during the second half of 2023. Thirty patients were selected using purposive sampling and randomly assigned to the experimental and control groups. The experimental group participated in 10 sessions of cognitive-behavioral stress management training (Hajilu et al., 2018). To evaluate the impact of the intervention, the Beck Anxiety Inventory (1990), the Sexton and Dugas Cognitive Avoidance Scale (2004), and the Health-Related Quality of Life Questionnaire (2003) were administered at pre-test, post-test, and follow-up stages. Multivariate analysis of covariance revealed that the intervention significantly reduced anxiety and cognitive avoidance while improving health-related quality of life (P<0.05). The results suggest that cognitive-behavioral stress management training can be an effective intervention for improving the mental health and quality of life of patients with chronic pain.</div> اموزش مدیریت استرس مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری ,اضطراب, اجتناب شناختی,کیفیت زندگی مرتبط با سلامت , درد مزمن Stress management training based on the cognitive behavioral approach, health anxiety, cognitive avoidance, health-related quality of life, chronic pain 31 45 http://rph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5459-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Jalali محسن جلالی mohsenjalai@jmail.com 100319475328460014126 100319475328460014126 No استادیار روان شناسی بالینی،دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان،گرگان، ایران. Maryam Sayari Markieh مریم سیاری مرکیه Maryamsayari.psycho@gmail.co 100319475328460014127 100319475328460014127 Yes گروه روانشناسی سلامت ، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ،گرگان،ایران‌. Seyedeh Roghayeh Seyed Aghaei Ahmadi سیده رقیه سیدآقایی احمدی rogayeh1375@jmail.com 100319475328460014128 100319475328460014128 No گروه روانشناسی سلامت ، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ،گرگان،ایران‌. Soraya Nasiri ثریا نصیری sorayanasiri@yahoo.com 100319475328460014129 100319475328460014129 No کارشناسی ارشدروان شناسی عمومی،واحدسمنان،دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان،ایران.