اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر تاب‌آوری روان‌شناختی و دلزدگی زناشویی در زوجین دارای پریشانی روان‌شناختی مرتبط با نااطمینانی‌های اقتصادی ـ اجتماعی

نویسندگان
پریسا کلاهی
ارسلان برکت
طیبه دلشاد
سهیلا رحمانی
امینه جلالی
لیلا سادات مدرسی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر تاب‌آوری روان‌شناختی و دلزدگی زناشویی در زوجین دارای پریشانی روان‌شناختی مرتبط با نااطمینانی‌های اقتصادی ـ اجتماعی انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوجین دارای پریشانی روان‌شناختی مرتبط با نااطمینانی‌های اقتصادی ـ اجتماعی در سال 1404 بود. از میان آنان، ۳۰ زوج به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ زوج) و کنترل (۱۵ زوج) جایگزین شدند. معیار ورود به مطالعه، کسب نمره بالاتر از نقطه برش در مقیاس پریشانی روان‌شناختی کسلر (K10) بود. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت درمان هیجان‌مدار قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و مقیاس دلزدگی زناشویی پاینز (CBM) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که درمان هیجان‌مدار در مقایسه با گروه کنترل موجب افزایش معنادار تاب‌آوری روان‌شناختی و کاهش معنادار دلزدگی زناشویی در زوجین شد (05/0>P). یافته‌ها حاکی از آن بود که درمان هیجان‌مدار از طریق تسهیل تنظیم هیجان، بازسازی الگوهای تعاملی ناکارآمد و تقویت احساس امنیت هیجانی میان زوجین توانسته است آثار منفی ناشی از نااطمینانی‌های اقتصادی ـ اجتماعی را تعدیل کند. در مجموع، درمان هیجان‌مدار مداخله‌ای مؤثر برای ارتقای تاب‌آوری روان‌شناختی و کاهش دلزدگی زناشویی در زوجین دارای پریشانی روان‌شناختی مرتبط با نااطمینانی‌های اقتصادی ـ اجتماعی است و می‌تواند به‌عنوان رویکردی کارآمد در مراکز مشاوره و خدمات سلامت روان برای حمایت از زوجین در معرض تنش‌های مزمن اقتصادی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
درمان هیجان‌مدار
تاب‌آوری روان‌شناختی
دلزدگی زناشویی
پریشانی روان‌شناختی
نااطمینانی اقتصادی ـ اجتماعی
زوجین

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Emotion-Focused Therapy on Psychological Resilience and Marital Burnout in Couples with Psychological Distress Related to Socioeconomic Uncertainty

نویسندگان English

parisa kolahi
arsalan barakat
taiebe delshad
soheila rahmani
amineh jalali
leyla sadat modarresi
چکیده English

The present study aimed to determine the effectiveness of Emotion-Focused Therapy (EFT) on psychological resilience and marital burnout in couples experiencing psychological distress related to socioeconomic uncertainty. This research was a quasi-experimental study with a pretest–posttest design and a control group. The study population included couples experiencing psychological distress related to socioeconomic uncertainty in 2026. Among them, 30 couples were selected using convenience sampling and randomly assigned to an experimental group (15 couples) and a control group (15 couples). The inclusion criterion was scoring above the cutoff point on the Kessler Psychological Distress Scale (K10). The experimental group received 8 sessions of 90-minute Emotion-Focused Therapy, while the control group received no intervention. The research instruments included the Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC) and the Couple Burnout Measure (CBM). Data were analyzed using univariate and multivariate analysis of covariance (ANCOVA/MANCOVA). The results showed that Emotion-Focused Therapy significantly increased psychological resilience and significantly reduced marital burnout in the experimental group compared to the control group (p < 0.05). The findings suggest that Emotion-Focused Therapy, through enhancing emotion regulation, restructuring maladaptive interaction patterns, and strengthening emotional security between partners, can mitigate the adverse effects of socioeconomic uncertainty. Overall, Emotion-Focused Therapy is an effective intervention for improving psychological resilience and reducing marital burnout in couples experiencing psychological distress related to socioeconomic uncertainty, and it is recommended for use in counseling and mental health services for couples exposed to chronic socioeconomic stressors.

کلیدواژه‌ها English

Emotion-Focused Therapy (EFT)
psychological resilience
marital burnout
psychological distress
Socioeconomic Uncertainty
Couples
Beasley, C. C., & Ager, R. (2022). Emotionally Focused Couples Therapy: A Systematic Review of Its Efficacy over the Past Decade. Journal of Marital and Family Therapy, 48(2), 540-558.

Bonanno, G. A., & Romero, S. A. (2023). Resilience to Extreme Stress and Trauma: The Role of Adaptive Flexibility. Annual Review of Psychology, 74, 301-325.

Burgess Moser, M., Johnson, S. M., Dalgleish, T. L., & Tasca, G. A. (2021). The Mechanisms of Change in Emotionally Focused Therapy: In-Session Process and Out-of-Session Results. Journal of Counseling Psychology, 68(1), 23-34.

Connor, K. M., & Davidson, J. R. (2023). The CD-RISC: Evolution and New Directions in Resilience Research. Depression and Anxiety, 40(1), 12-25.

Falconier, M. K., & Kuhn, R. (2021). Dyadic Coping and Couple Burnout: A Systematic Review. Frontiers in Psychology, 12, 621-635.

Feeney, J. A., & Fitzgerald, J. (2022). Attachment, Communication, and EFT: New Directions in Couple Intervention. Current Opinion in Psychology, 43, 153-157.

Fisher, D. M., Ragsdale, J. M., & Isola, E. C. (2021). Resilience as a Dynamic Process: New Perspectives on Measurement and Analysis. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 8, 323-348.

Ghasemzadeh, A., Rezaye, H., & Karim, N. (2023). The Effectiveness of Emotionally Focused Therapy on Reducing Marital Burnout in War-Affected Couples. Journal of Military Medicine, 25(3), 1820-1831.

Hernandez, R., Bassett, S. M., Schuette, S. A., & Shiu, E. W. (2022). Couple-Level Resilience and Psychological Well-being: A Systematic Review. Frontiers in Psychology, 13, 891-905.

Jackson, J. B., Miller, R. B., Oka, M., & Henry, R. G. (2022). Chronic Stress and Relationship Exhaustion: A Longitudinal Analysis of Burnout. Journal of Social and Personal Relationships, 39(8), 2341-2362.

Johnson, S. M., & Campbell, T. L. (2022). The Practice of Emotionally Focused Couple Therapy: Creating Connection (3rd ed.). Routledge.

Kardan-Souraki, M., Hamzehgardeshi, Z., Imanipour, S., & Mohammadpour, R. A. (2020). A Systematic Review of the Predictors of Marital Burnout. Journal of Midwifery and Reproductive Health, 8(1), 2001-2012.

Kennedy, N. W., Johnson, S. M., & Wiebe, S. A. (2023). Emotionally Focused Therapy for Trauma-Impacted Couples: Outcomes and Process. Journal of Traumatic Stress, 36(2), 401-412.

Lafontaine, M. F., Scharfe, E., & Johnson, S. M. (2024). Dyadic Change Processes in Emotionally Focused Therapy for Couples: An Attachment Perspective. Current Opinion in Psychology, 55, 101-112.

Lee, J. H., Kim, M. S., & Choi, Y. J. (2022). Cross-Cultural Perspectives on Couple Burnout: A Comparison Study between Eastern and Western Cultures. International Journal of Psychology, 57(4), 481-492.

Liu, J. J., Reed, M. J., & Girard, T. A. (2023). Mental Health and Resilience in Post-War Settings: A Meta-Analysis of Protective Factors. The Lancet Psychiatry, 10(4), 280-295.

Masten, A. S., & Barnes, A. J. (2022). Resilience in Development: Systemic Perspectives on Protection and Recovery in Context. Annual Review of Psychology, 73, 265-290.

Ozturk, E., & Arkar, H. (2021). Relationship between Marital Burnout and Forgiveness among Married Individuals. The American Journal of Family Therapy, 49(5), 498-515.

Panter-Brick, C., Hadfield, K., & Dajani, R. (2022). Resilience in Post-Conflict Zones: A Longitudinal Study of Families and Mental Health. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 63(6), 682-694.

Prime, H., Wade, M., & Browne, D. T. (2020). Risk and Resilience in Family Well-being during the COVID-19 Pandemic. American Psychologist, 75(5), 631-643.

Saltzman, L. Y., Hansel, T. C., & Bordnick, P. S. (2020). Traumatic Stress and Resilience among Couples: A Dyadic Model of Growth. Journal of Traumatic Stress, 33(5), 781-791.

Sizemore, K. M., & Wright, D. W. (2023). Predicting Couple Burnout: The Role of Financial Stress and Negative Communication Patterns. Family Relations, 72(2), 540-558.

Sloan, D. M., Thompson, J., & Johnson, S. M. (2022). Efficacy of Telehealth-Delivered Emotionally Focused Therapy for Couples under Stress. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 90(4), 315-326.

Spengler, P. M., Lee, N. A., & Wiebe, S. A. (2024). Long-term Stability of Emotionally Focused Therapy Effects: A Meta-Analysis of Follow-up Studies. Clinical Psychology Review, 108, 102-115.

Ungar, M. (2021). Multisystemic Resilience: Adaptation and Transformation in Contexts of Change. Oxford University Press.

Vogel, D. L., Heimerdinger-Armel, G., & Hammer, J. H. (2021). Emotional Expression and Marital Burnout: A Dyadic Approach. Journal of Family Issues, 42(9), 2101-2123.

Walsh, F. (2021). Strengthening Family Resilience (4th ed.). Guilford Press.

Weiss, B., Johnson, S. M., & Burgess Moser, M. (2023). Testing the Attachment Bond: A Longitudinal Study of EFT Outcomes in Highly Distressed Couples. Journal of Family Psychology, 37(5), 662-673.

Wiebe, S. A., & Johnson, S. M. (2020). A Review of the Research on Emotionally Focused Therapy for Couples. Family Process, 59(3), 901-919.

Yıldırım, M., Tanrıverdi, S., & Belen, E. (2024). Attachment Styles and Couple Burnout: The Mediating Role of Emotion Regulation and Relational Satisfaction. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 42(1), 115-132.

Zahra, S. T., Hussain, S., & Sadia, R. (2022). Impact of COVID-19 Pandemic on Couple Burnout and Marital Satisfaction: A Cross-Sectional Study. Current Psychology, 41, 7421–7430.