اثربخشی برنامه سلامت خانواده‌محور بر خودمراقبتی بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب

نویسندگان
سیده بیتا میرغفاری
مریم کلهرنیا گلکار
طاهر تیزدست
چکیده
بیماری عروق کرونر قلب یکی از شایع‌ترین بیماری‌های قلبی و علت اصلی مرگ‌ومیر در جهان است که مدیریت مؤثر آن نیازمند رویکردهای جامع و فراتر از درمان دارویی است. خودمراقبتی، به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی در کنترل این بیماری، در بستر حمایت‌های اجتماعی و به ویژه حمایت‌های خانواده می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران و کاهش بستری‌های مکرر کمک کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه سلامت خانواده‌محور بر خودمراقبتی بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب طراحی شد. این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه، شامل ۳۰ مرد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب بود که به‌طور تصادفی در دو گروه مداخله (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند. گروه مداخله در هشت جلسه هفتگی ۹۰ دقیقه‌ای برنامه آموزشی ـ حمایتی خانواده‌محور شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله آموزشی دریافت نکرد. نتایج نشان داد که برنامه سلامت خانواده‌محور به‌طور معناداری موجب افزایش رفتارهای خودمراقبتی در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل شد و این تغییرات تا سه ماه پس از مداخله حفظ گردید. این یافته‌ها تأکید بر اهمیت مشارکت خانواده در بهبود خودمراقبتی بیماران قلبی دارد و نشان می‌دهد که مداخلات خانواده‌محور می‌توانند به‌عنوان مکملی برای درمان‌های دارویی در مدیریت بیماری‌های قلبی موثر باشند. نتایج پژوهش، ضرورت ادغام این رویکردها در نظام سلامت را مطرح می‌سازد و به سیاست‌گذاران توصیه می‌کند تا زمینه‌های اجرای نظام‌مند برنامه‌های خانواده‌محور را فراهم کنند.
کلیدواژه‌ها
بیماری عروق کرونر قلب
خودمراقبتی
برنامه سلامت خانواده‌محور
حمایت اجتماعی

عنوان مقاله English

The effectiveness of a family-centered health program on self-care in patients with coronary artery Disease

نویسندگان English

Seyedeh Bita Mir Ghaffari
Maryam Kalhornia Golkar
Taher Tizdast
چکیده English

Coronary heart disease is one of the most common heart diseases and the leading cause of death in the world, and its effective management requires comprehensive approaches beyond drug treatment. Self-care, as one of the key components in controlling this disease, in the context of social support, especially family support, can help improve the quality of life of patients and reduce repeated hospitalizations. The present study was designed to investigate the effectiveness of a family-centered health program on self-care in patients with coronary heart disease. This quasi-experimental study with a pretest-posttest design and three-month follow-up included 30 men with coronary heart disease who were randomly divided into two intervention groups (n=15) and control groups (n=15). The intervention group participated in eight weekly 90-minute sessions of a family-centered educational-support program, while the control group did not receive any educational intervention. The results showed that the family-centered health program significantly increased self-care behaviors in the intervention group compared to the control group, and these changes were maintained for three months after the intervention. These findings emphasize the importance of family participation in improving self-care in heart patients and indicate that family-centered interventions can be effective as a complement to drug treatments in the management of heart disease. The results of the study suggest the need to integrate these approaches into the health system and recommend to policymakers to provide the basis for the systematic implementation of family-centered programs.

کلیدواژه‌ها English

coronary heart disease
Self-care
family-centered health program
Social Support
Alsaqer, K., Kawafha, M., Al-Maghaireh, D., Sheyab, H., Al Kofahi, A., & Saleh, M. (2026). Arabic version of the Caregiver Contribution to Self-Care of Heart Failure Index v2: A psychometric evaluation. Journal of Cardiovascular Nursing, 41(1), E11–E17.
Beghini, A., Sammartino, A. M., Papp, Z., Von Haehling, S., Biegus, J., Ponikowski, P., … & Tomasoni, D. (2025). 2024 update in heart failure. ESC Heart Failure, 12(1), 8–42.
D’Souza, P. J., Lewis, M. S., Paramasivam, G., Noronha, J. A., Kusumavathi, P., Devasia, T., & George, L. S. (2025). Factors associated with self-care behavior among heart failure patients in India: A systematic review. Journal of Education and Health Promotion, 14(1), 344.
Fedele, D., Casuso Alvarez, M., Maida, A., Vasumini, N., Amicone, S., Canton, L., … & Pizzi, C. (2025). Prevention of atrial fibrillation with SGLT2 inhibitors across the spectrum of cardiovascular disorders: A meta-analysis of randomized controlled trials. European Heart Journal–Cardiovascular Pharmacotherapy, 11(5), 441–450.
Kitsiou, S., Gerber, B. S., Buchholz, S. W., Kansal, M. M., Sun, J., & Pressler, S. J. (2025). Patient-centered mHealth intervention to improve self-care in patients with chronic heart failure: Phase 1 randomized controlled trial. Journal of Medical Internet Research, 27, e55586.
Kokori, E., Patel, R., Olatunji, G., Ukoaka, B. M., Abraham, I. C., Ajekiigbe, V. O., … & Aderinto, N. (2025). Machine learning in predicting heart failure survival: A review of current models and future prospects. Heart Failure Reviews, 30(2), 431–442.
Kwak, H., Lee, E., & Karki, R. (2025). DNA sensors in metabolic and cardiovascular diseases: Molecular mechanisms and therapeutic prospects. Immunological Reviews, 329(1), e13382.
Lee, C. S., & Riegel, B. (2025). Psychometric testing of the updated Self-Care of Heart Failure Index version 8.0 using item response theory. Journal of Cardiovascular Nursing, 10–1097.
Longhini, J., Gauthier, K., Konradsen, H., Palese, A., Kabir, Z. N., & Waldréus, N. (2025). The effectiveness of nursing interventions to improve self-care for patients with heart failure at home: A systematic review and meta-analysis. BMC Nursing, 24(1), 286.
Moccia, F., Totaro, A., Guerra, G., & Testa, G. (2025). Ca²⁺ signaling in cardiac fibroblasts: An emerging signaling pathway driving fibrotic remodeling in cardiac disorders. Biomedicines, 13(3), 734.
Niu, Q., Ma, W., Lin, Y., & Dong, Y. (2025). Cognition, mood, self-care, and medication adherence in hospitalized patients with heart failure: A cross-sectional study. Scientific Reports, 15(1), 24210.
Qiu, C., Yu, D. S. F., Li, P. W. C., & Riegel, B. (2025). Psychometric evaluation of the traditional Chinese version of the Self-Care of Heart Failure Index version 7.2. Journal of Cardiovascular Nursing, 40(4), 304–311.
Stastna, M. (2025). Post-translational modifications of proteins in cardiovascular diseases examined by proteomic approaches. The FEBS Journal, 292(1), 28–46.
Upadhyay, R. K., Kumar, K., Vishwakarma, V. K., Singh, N., Narang, R., Parakh, N., … & Yadav, H. N. (2025). Delineating the NOX-mediated promising therapeutic strategies for the management of various cardiovascular disorders: A comprehensive review. Current Vascular Pharmacology, 23(1), 12–30.
Widaryati, W., Prihatiningsih, D., & Ramdani, W. F. (2025). Factors affecting self-care in heart failure patients: A cross-sectional study. Journal of Basic and Clinical Physiology and Pharmacology, 36(2–3), 165–173.
Wu, Y. R., Su, W. S., Lin, K. D., & Lin, I. M. (2025). Effect of heart rate variability biofeedback on cardiac autonomic activation and diabetes self-care in patients with type II diabetes mellitus. Applied Psychophysiology and Biofeedback, 50(3), 315–327.
پژوهش در سلامت روانشناختی
دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 62
تابستان 1404
صفحه 136-150