اثربخشی طرحواره‌درمانی بر شرم درونی‌شده و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به لوپوس

نویسنده
ماهرخ آجرلو
چکیده
بیماری لوپوس به عنوان یک اختلال خودایمنی مزمن، علاوه بر عوارض جسمی، پیامدهای روان‌شناختی گسترده‌ای بر سلامت روان بیماران دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره‌درمانی بر میزان شرم درونی‌شده و ارتقای کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به لوپوس انجام شد.این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به لوپوس مراجعه‌کننده به بیمارستان امام حسین (ع) در شهر تهران بود که از میان آن‌ها، ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه شرم درونی‌شده و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت بود. گروه آزمایش تحت هشت جلسه 90 دقیقه ای مداخله طرحواره‌درمانی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند.نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که پس از کنترل اثرات پیش‌آزمون، تفاوت معناداری میان میانگین نمرات دو گروه در پس‌آزمون وجود دارد. طرحواره‌درمانی به‌طور معناداری باعث کاهش شرم درونی‌شده و افزایش نمرات کیفیت زندگی در ابعاد جسمانی، روان‌شناختی و اجتماعی بیماران گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد.بر اساس یافته‌های این پژوهش، طرحواره‌درمانی با چالش کشیدن طرحواره‌های ناسازگار اولیه و جایگزینی الگوهای رفتاری کارآمد، مداخله‌ای اثربخش برای کاهش بارهای روانی منفی و بهبود سطح زندگی بیماران مبتلا به لوپوس محسوب می‌شود و می‌تواند در کنار درمان‌های پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
طرحواره‌درمانی
شرم درونی‌شده
کیفیت زندگی
لوپوس
بیماری‌های خودایمنی

عنوان مقاله English

Effectiveness of Schema Therapy on Internalized Shame and Quality of Life in Patients with Lupus

نویسنده English

mahrookh ajorloo
چکیده English

Lupus, as a chronic autoimmune disorder, has extensive psychological consequences on the mental health of patients in addition to physical complications. The present study aimed to investigate the effectiveness of schema therapy on the level of internalized shame and improving the quality of life in patients with lupus. This study was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design with a control group. The statistical population included all patients with lupus referring to Imam Hussein (AS) Hospital in Tehran, from which 30 people were selected using convenience sampling and randomly assigned to two experimental groups (15 people) and control groups (15 people). Data collection tools included the Internalized Shame Questionnaire and the World Health Organization Quality of Life Questionnaire. The experimental group underwent eight 90-minute sessions of schema therapy intervention, while the control group did not receive any intervention. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance. The results of data analysis showed that after controlling for pre-test effects, there was a significant difference between the mean scores of the two groups in the post-test. Schema therapy significantly reduced internalized shame and increased quality of life scores in the physical, psychological, and social dimensions of patients in the experimental group compared to the control group. Based on the findings of this study, schema therapy is an effective intervention to reduce negative psychological burdens and improve the quality of life of patients with lupus by challenging early maladaptive schemas and replacing them with efficient behavioral patterns, and can be used alongside medical treatments.

کلیدواژه‌ها English

Schema therapy
Internalized Shame
quality of life
lupus
autoimmune diseases
Aghili, M., Poorbahman, Z., & Babaee, E. (2025). Comparing the effectiveness of acceptance and commitment‑based therapy and compassion‑focused therapy on basic psychological needs, maladaptive magnification, and stress coping strategies in patients with lupus. Psychological Achievements, 32(1), 215–240.
Arendt, I. M. T., Gondan, M., Juul, S., Hastrup, L. H., Hjorthøj, C., & Moeller, S. B. (2025). Statistical analysis plan for a parallel group randomized clinical trial comparing schema therapy versus treatment as usual for outpatients with difficult‑to‑treat depression (DEPRE‑ST). Trials, 26(1), 334.
Arntz, A., Jacob, G. A., Lee, C. W., Brand‑de Wilde, O. M., Fassbinder, E., Harper, R. P., … Farrell, J. M. (2022). Effectiveness of predominantly group schema therapy and combined individual and group schema therapy for borderline personality disorder: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 79(4), 287–299.
Bakker, K., Voshaar, R. C. O., & Van Dijk, S. D. (2025). Schema therapy day treatment for older adults with personality and comorbid mood disorders: An observational study. Aging & Mental Health, 1–12.
Hawke, L. D., & Provencher, M. D. (2011). Schema theory and schema therapy in mood and anxiety disorders: A review. Journal of Cognitive Psychotherapy, 25(4), 257.
Joshua, P. R., Lewis, V., Kelty, S. F., & Boer, D. P. (2025). Applications of schema therapy in young people: A systematic review. Cognitive Behaviour Therapy, 1–23.
Masley, S. A., Gillanders, D. T., Simpson, S. G., & Taylor, M. A. (2012). A systematic review of the evidence base for schema therapy. Cognitive Behaviour Therapy, 41(3), 185–202.
Nadort, M., van Dyck, R., Smit, J. H., Giesen‑Bloo, J., Eikelenboom, M., Wensing, M., … Arntz, A. (2009). Three preparatory studies for promoting implementation of outpatient schema therapy for borderline personality disorder in general mental health care. Behaviour Research and Therapy, 47(11), 938–945.
Peeters, N., van Passel, B., & Krans, J. (2022). The effectiveness of schema therapy for patients with anxiety disorders, OCD, or PTSD: A systematic review and research agenda. British Journal of Clinical Psychology, 61(3), 579–597.
Stefan, S., Stroian, P., Fodor, L. A., Silviu, M., Nechita, D., Mătiță, D., … Roediger, E. (2026). Contextual schema therapy for social anxiety and depression symptoms—A two sessions, online, group randomized trial. Psychotherapy Research, 36(4), 744–759.
Taylor, C. D., Bee, P., & Haddock, G. (2017). Does schema therapy change schemas and symptoms? A systematic review across mental health disorders. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 90(3), 456–479.
Tracy, M., Penney, E., & Norton, A. R. (2025). Group schema therapy for personality disorders: Systematic review, research agenda and treatment implications. Psychotherapy Research, 35(6), 884–903.
van Dijk, S. D., Oude Voshaar, R. C., Riese, H., & Servaas, M. N. (2026). Integrating personalized experience sampling methodology in schema therapy for late‑life depression and comorbid avoidant personality disorder. Experimental Gerontology, 113148.
van Donzel, L., Claassen, A. M., Ouwens, M. A., Broersen, J., Van Alphen, S. P., Louis, J. P., & Videler, A. C. (2026). Positive constructs in schema therapy: A scoping review. Journal of Clinical Psychology, 82(5), 651–663.
von Spreckelsen, R., Emmert, H., Hartmann, J., Hübenthal, M., Weidinger, S., Mrowietz, U., … Gerdes, S. (2026). Psychoeducational schema therapy for psoriasis and atopic dermatitis: A randomized controlled pilot crossover trial. JDDG: Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft.
Sharei, A., Kasaei, E. A., & Salmani, A. (2024). The Effect of Mindfulness Therapy on Emotion Regulation, Cognitive Self-Awareness, and Tendency to High-Risk Behaviors