fa تأثیر آموزش مبتنی بر هنردرمانی بر نشانه‎ های اضطراب، افسردگی و خستگی مزمن بیماران مالتیپل آسکلروزیس (MS) روانشناسی سلامت health Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف از این مطالعه بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر هنردرمانی بر علائم اضطراب آشکار و پنهان، افسردگی و خستگی مزمن در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس (<span dir="LTR">MS</span>) بود. این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی نیمه تجربی با پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. برای تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها از تحلیل کوواریانس تک متغیری استفاده شد. جامعۀ مورد مطالعه کلیۀ بیماران (319 نفر) مراجعه‌کننده به درمانگاه بیماری‌های خاص بیمارستان علّی ابن ابیطالب (ع) رفسنجان در محدودۀ سنّی 18 تا 55 سال بودند. در مرحلۀ غربالگری، نمونه‌ای متشکل از 40 نفر در نظر گرفته شد که به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. کلاس‌های آموزشی مبتنی بر هنردرمانی گروه آزمایش در 12 جلسۀ 45 دقیقه‌ای در روزهای دوشنبه و چهارشنبه و کلاس‌های گروه گواه در <span dir="LTR">14</span> جلسۀ &nbsp;(45 دقیقه‌ای) با محتوای متفاوت در روزهای یکشنبه و دوشنبه برگزار شد. نتایج نشان داد که آموزش مبتنی بر هنر علائم اضطراب، افسردگی و خستگی را کاهش می‌دهد. به عبارتی، 14 جلسه آموزش مبتنی بر هنردرمانی، 30، 11، 22 &nbsp;و 10 درصد از واریانس اضطراب آشکار، اضطراب پنهان، افسردگی و خستگی را توضیح داد. نتیجه‌گیری می‌شود که آموزش مبتنی بر هنر در کاهش علائم اضطراب، افسردگی و خستگی در بیماران ام‌اس مؤثر است. پیشنهاد می‌شود با هدف بهبود عملکرد شناختی، عاطفی و حرکتی بیماران ام‌اس، آموزش مبتنی بر هنر در کلینیک‌های روان‌شناسی و کلینیک‌های تخصصی به عنوان درمان فرعی همراه با دارودرمانی مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">The aim of this study was to investigate the effect of art therapy-based education on the symptoms of overt and covert anxiety, depression, and chronic fatigue in patients with multiple sclerosis (MS). The study was a quasi-experimental clinical trial with pre-test and post-test research with a control group. Univariate analysis of covariance was used for the statistical analysis of data. The study population was all patients (319 people) referred to the clinic of the special disease of Ali Ibn Abi Taleb Hospital in Rafsanjan in the age range of 18 to 55 years. At the screening stage, a sample of 40 subjects was considered who were randomly divided into experimental and control groups. Art therapy-based training classes for the experimental group were held in 14 sessions on Mondays and Wednesdays, and the control group classes were held in 14 sessions (45-minute) with different content on Sundays and Mondays. The results showed that art-based education reduced the symptoms of anxiety, depression and fatigue In other words, 14 sessions of Art therapy-based training explained <span dir="RTL">30</span>%, <span dir="RTL">11</span>%, 2<span dir="RTL">2</span>% and 11% of the variance of Explicit anxiety, hidden anxiety, depression, and fatigue.</div> آموزش مبتنی بر هنردرمانی, اضطراب, افسردگی, خستگی, مولتیپل اسکلروزیس Education based on art therapy, anxiety, depression, fatigue, Multiple sclerosis 46 55 http://rph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4743-2&slc_lang=fa&sid=1 sanaz dehghan marvasti ساناز دهقان مروستی dehghan.sanaz@gmail.com 100319475328460011380 100319475328460011380 Yes دانشگاه خوارزمی rezvaneh ghorbani ranjbar رضوانه قربانی رنجبر 100319475328460011381 100319475328460011381 No دانشگاه ازاد یزد navid khalesi نوید خالصی 100319475328460011382 100319475328460011382 No دانشگاه ازاد یزد ranjbar totoni علی اصغر رنجبر توتونی 100319475328460011383 100319475328460011383 No دانشگاه خوارزمی